ศิลปหัตถกรรม

ศิลปหัตถกรรม

ศิลปหัตถกรรม

ศิลปหัตถกรรม เริ่มจัดมาตั้งแต่ พ.ศ. 2455 ในสมัยรัชกาลที่ 6 โดยมีจุดประสงค์เพื่อชักจูงเด็กผู้ชายและเด็กผู้หญิงในสมัยนั้น พวกเขาดูแลฝึกฝนศิลปะและหัตถกรรมซึ่งเป็นวิธีการเลี้ยงดูอาชีพต่างๆ มีการหยุดชะงักบ้างเมื่อสถานการณ์บ้านเมืองไม่ปกติเปลี่ยนชื่อเหตุการณ์หลายครั้งโดยทั่วไปเป็นเหตุการณ์ที่มีชื่อเสียงมากตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน (ครูเชียงรายดอทเน็ต, ออนไลน์)
นิทรรศการศิลปหัตถกรรมนักเรียน

ศิลปหัตถกรรม

ครั้งที่ 1 จัดขึ้นเมื่อวันที่ 3 มกราคม 2455 ณ โรงเรียนสวน
วิทยาลัยเพิ่มขึ้นโดยเจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดี (ม.ร.ว. เปียมาลากุล) เสนาบดีกระทรวงยุติธรรมเป็นผู้ริเริ่ม (ขณะที่ยังเป็นพระยาวิสุทธสุริยศักดิ์) พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 6 ทรงเปิดงานเหตุผลในการจัดงานศิลปหัตถกรรมนักเรียน คือการส่งเสริมให้เด็กชายและเด็กหญิงในเวลานั้นเอาใจใส่ฝึกฝนศิลปะและงานหัตถกรรมเพื่อให้เกิดความเชี่ยวชาญ มีความคิดสร้างสรรค์และเพิ่มรายได้ในการดำรงชีวิต
ครั้งที่สองจัดขึ้นในปี พ.ศ. 2456 ที่สวนมิสกวัน พร้อมกับงานรื่นเริงและนมัสการพระพุทธชินราชวัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามปรากฏว่าเป็นประโยชน์ในการแนะนำและชักชวนลูกศิษย์ มีนิสัยรักงานหัตถกรรมมากขึ้นนอกจากนี้ยังเปิดโอกาสให้ผู้คนได้เห็นงานฝีมือของไทย เลือกซื้อได้ตามใจชอบและเป็นการเพาะปลูกสินค้ายอดนิยมของไทย ในงานนี้มีการแข่งขันหัตถกรรมประชาชนพร้อมมอบรางวัลให้กับผู้ชนะจึงสร้างความภาคภูมิใจให้กับผู้เข้าแข่งขันในงานนี้
ครั้งที่ 3 จัดขึ้นระหว่างวันที่ 3 – 8 มกราคม 2457 ณ โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัยในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จฯ เปิดงานงานนี้เปิดโอกาสให้หน่วยงานต่างๆส่งของมาจัดแสดง ซึ่งเป็นของที่ขายเป็นสินค้าสิ่งที่ทำจากเรือนจำการแสดงนี้เป็นการแสดงศิลปหัตถกรรมและการพาณิชย์ และน่าจะกล่าวได้ว่านี่คือจุดเริ่มต้นของผลิตภัณฑ์กรมราชทัณฑ์นั่นคือตั้งแต่ปี พ.ศ. 2458 ซึ่งเป็นงานครั้งที่ 4 ได้จัดขึ้นเป็นประจำทุกปีจนถึงครั้งที่ 12
ในปี พ.ศ. 2466 หลังจากนั้นเขาก็ตกงานเป็นเวลา 25 ปีในช่วงที่ประเทศอยู่ในสภาวะไม่ปกติ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จสวรรคต (พ.ศ. 2468 พ.ศ. ) และเปลี่ยนแปลงการปกครอง
ในปี พ.ศ. 2491 มี“ องค์กรสหพันธ์ศิลปาชีพโรงเรียนราษฎร์” นำโดยนายเพียรสุวรรณมาลิกเจ้าของโรงเรียนนันทนศึกษา ได้รวมกลุ่มพสกนิกรจัดขึ้นที่สวนอัมพรเพื่อฟื้นฟูศิลปาชีพที่ว่างเปล่า (ระหว่างวันที่ 31 มีนาคม – 6 เมษายน 2491) โดยมีการออกร้านจำหน่ายอาหารและงานฝีมือนักเรียน มีตำนานทางประวัติศาสตร์การแสดงพื้นเมืองการบริหารและการฉายภาพยนตร์ และตลาดนัดด้วย
กระทรวงศึกษาธิการครั้งที่ 13 จึงรื้อฟื้นงานศิลปหัตถกรรมนักเรียนจัดขึ้นระหว่างวันที่ 8-12 ธันวาคม 2492 ที่โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย งานนี้จะจัดขึ้นอย่างกะทันหัน แต่มีงานหัตถกรรมของนักเรียนจำนวนมากที่ส่งไปแสดงสิ่งนี้เป็นการยืนยันว่านักเรียนมีความสนใจในการประดิษฐ์เครื่องใช้และใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ รวมทั้งประชาชนให้ความสนใจเข้าชมงานจำนวนมาก
ครั้งที่ 14 จัดงานระหว่างวันที่ 2 – 6 ธันวาคม 2493 ณ โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัยและ
ขยายพื้นที่จัดงานไปยังโรงเรียนเสาวภามีห้องแสดงงานศิลปหัตถกรรมนักเรียนในภาคต่างๆเพื่อส่งครู
ครูและนักเรียนจากอำเภอมาจัดแสดงการละเล่นพื้นบ้าน และตั้งร้านขายอาหารมีการประกวดศิลปหัตถกรรมของโรงเรียนสำหรับนักเรียน เพื่อส่งเสริมทักษะทางวิชาการตามหลักสูตรที่จัดขึ้นในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมทักษะในการประกอบอาชีพให้กับนักเรียน นอกจากนี้ยังส่งเสริมให้ผู้ใหญ่คิดและเลี้ยงดูเด็ก ในการคิดประดิษฐ์อีกด้วย
ครั้งที่ 15 จัดขึ้นระหว่างวันที่ 2-6 ธันวาคม พ.ศ. 2494 ณ โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย
โรงเรียนเสาวภาและโรงเรียนโพธิ์ช้างงานนี้มีม. ล. ปิ่นมาลากุลปลัดกระทรวงศึกษาธิการ ในสมัยนั้นในฐานะประธานคณะกรรมการจัดงานในครั้งนี้กระทรวงศึกษาธิการได้กำหนดให้มีการส่งเสริมคู่มือในงานฝีมือมากขึ้น วิธีการดังกล่าวจึงเน้นการปฏิบัติโดยการสาธิตให้ประชาชนและผู้เยี่ยมชมในงานได้เห็นจริง

ครั้งที่ 16 ในปี พ.ศ. 2495 จัดขึ้นที่โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย ในงานนี้มีการจำหน่ายบัตรเข้างานจึงสร้างรายได้ส่วนหนึ่งจากการจัดงาน และงานแสดงศิลปหัตถกรรมส่วนใหญ่เป็นงานเย็บปักถักร้อยและเครื่องไม้ นอกจากนี้ยังมีการประกวดผลิตภัณฑ์ของนักเรียน
ครั้งที่ 17 จัดขึ้นระหว่างวันที่ 2-6 ธันวาคม พ.ศ. 2496 ณ โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย โรงเรียนเสาวภาและโรงเรียนรูปช้างเช่นเดิมคราวนี้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯเปิดงานเมื่อวันที่ 2 ธันวาคม 2496
ครั้งที่ 18 ในปี 2497 จัดขึ้นที่โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย มีกิจกรรมต่างๆเช่นการแสดงการประกวดผลงานของนักเรียนเช่นทุกครั้งที่ผ่านมาเช่นการแสดงกลางแจ้ง การประกวดการเขียนสำหรับนักเรียนระดับประถมศึกษา ฯลฯ
ครั้งที่ 19 จัดขึ้นระหว่างวันที่ 2 – 8 ธันวาคม 2498 ณ โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย โรงเรียนเสาวภาและโรงเรียนโพธิ์ช้างงานนี้จัดเป็น 21 แผนกเช่นแผนกศิลปาชีพแผนกวิชาการแผนกนิทรรศการงานฝีมือ ฯลฯ
ครั้งที่ 20 จัดขึ้นระหว่างวันที่ 1-7 ธันวาคม พ.ศ. 2499 ณ บริเวณเดียวกัน กิจกรรมภาย ในงานคล้ายกับปีที่ผ่านมาที่มีความพิเศษ หนังสือที่ระลึกในงานจำหน่ายในราคาเล่มละ 3 บาทแจกจ่ายให้กับสถานศึกษาและหน่วยงานราชการทั่วราชอาณาจักร

ครั้งที่ 21: เนื่องจากการรัฐประหารเมื่อวันที่ 16 กันยายน 2500 และ การปฏิวัติเงียบในวันที่ 20 ตุลาคม 2501 จึงเป็นไปไม่ได้ที่จะหาหลักฐานที่ชัดเจนว่างานศิลปหัตถกรรมครั้งที่ 21 จัดขึ้นในเวลาใดและทุกปี แต่คาดว่าจะเป็นปี 2500
ครั้งที่ 22 จัดขึ้นที่โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย โรงเรียนเสาวภา และ โรงเรียนโพธิ์ช้างโดยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงเปิดงานเมื่อวันที่ 3 ธันวาคม 2502
ครั้งที่ 23 ในปี พ.ศ. 2503 ได้ย้ายการจัดงานไปยังบริเวณโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา และวิทยาลัยวิชาการปทุมวันในอดีตมีผู้คนมาเยี่ยมชมงานศิลปหัตถกรรมที่โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัยมากขึ้นเรื่อย ๆ ทำให้คับแคบแออัดไม่สะดวกสำหรับผู้มาเยือน
ครั้งที่ 24 จัดขึ้นระหว่างวันที่ 1-7 ธันวาคม 2504 ณ โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาและ
วิทยาลัยการศึกษาปทุมวันในการจัดงานมีกิจกรรมต่างๆเช่นทุกปีที่พิเศษคือการนำชาวไทยมุสลิมและนักศึกษาจากสถาบันการศึกษาหลัก ๆ เข้าร่วมงานโดยการออกบูธและสาธิตงานหัตถกรรมท้องถิ่นนอกจากนี้ยังมีการแข่งขันเรือเครื่องบินและเครื่องร่อนบังคับวิทยุขนาดเล็ก โดยได้รับความร่วมมือจากกรมช่างอากาศ
ครั้งที่ 25 2504 จัดขึ้น ณ บริเวณโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯเปิดงาน ปีนี้มีริ้วขบวนแห่ รถและขบวนแห่ช้างทำให้งานคึกคักกว่าทุกปี นอกเหนือจากกิจกรรมงานศิลปหัตถกรรมทุกปีแล้วยังได้เพิ่มกิจกรรมอาสากาชาดดูแลเด็กเล็กที่มาเยี่ยมชมงานพร้อมผู้ปกครองโดยมีกิจกรรมการแสดงหุ่นกระบอกและอุปกรณ์เล่นในสนามเด็กเล่น
ครั้งที่ 26 จัดในเดือนธันวาคม 2506 จัดขึ้นที่บริเวณโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา และขณะเยี่ยมชมห้องแสดงต่างๆได้มีพระราชดำรัสกับหม่อมหลวงปิ่นมาลากุลรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการในการร่างระเบียบว่าด้วยรางวัลที่มอบให้กับนักเรียนและโรงเรียนดังนั้นระเบียบกระทรวงศึกษาธิการว่าด้วยรางวัลพระราชทานสำหรับนักเรียนและโรงเรียน พ.ศ. 2507 ลงวันที่ 28 พฤศจิกายน พ.ศ. 2507 คือ ประกาศ
ครั้งที่ 27 จัดขึ้นตั้งแต่วันที่ 1 ถึง 7 ธันวาคม พ.ศ. 2507 โรงเรียนมัธยมพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้เปิดงานในปีนี้ มีการมอบรางวัลให้กับนักเรียน และโรงเรียนที่ประสบความสำเร็จมากมายเช่นโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาพณิชยการพระนครและการจัดงานในครั้งนี้มีรายการเสริมจากปีก่อน การแสดงองค์กรระดับประถมศึกษาและการเรียนการสอนนอกจากนี้โรงเรียนทั้ง 12 ภาคการศึกษาได้รับการสนับสนุนให้แสดงสิ่งประดิษฐ์ต่างๆ
ครั้งที่ 28 จัดขึ้นตั้งแต่วันที่ 1 – 7 ธันวาคม 2508 ณ โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถทรงเปิดงานกิจกรรมต่างๆแบ่งออกเป็น 6 ประเภท ได้แก่ ศิลปกรรม การแสดงทางวิชาการการแสดงกลางแจ้งการแสดงของลูกเสือและยุวกาชาดการแข่งขันผลผลิตทางการเกษตรและการแข่งขันอุตสาหกรรมรวมทั้งได้รับพระราชทานตามระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. 2507
ครั้งที่ 29 2509 พ.ศ. 2509 ย้ายสถานที่จัดงานไปยังภูมิภาคเป็นครั้งแรก ที่โรงเรียนอยุธยาวิทยาลัยโดยเพิ่มกิจกรรมพิเศษคือการเยี่ยมชมโบราณสถานการแสดงกิจกรรมต่อเรือพระนครศรีอยุธยาทัศนศึกษาและแข่งขันตอบปัญหาต่างๆ
ครั้งที่ 30 พ.ศ. 2510 จัดขึ้นที่บริเวณโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้เปิดงาน และมอบรางวัลแก่โรงเรียนระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษาที่มีการเรียนการสอนดีเด่นแบ่งปันการจัดแสดงผลงานแบ่งเป็นกลุ่มภาคเรียนที่ 12 และกลุ่มโรงเรียนในสังกัดกรมฝึกหัดครูกรมอาชีวศึกษากรมสามัญศึกษากรมศิลปากร

บทความต่อไป ดาวศุกร์

Recent Posts

เรื่องก่อนหน้า

ดาวศุกร์

เรื่องถัดไป

texas chicken

เมนู